Thanh toán trực tuyến là hình thức thanh toán được thực hiện qua internet. Người mua trả tiền cho sản phẩm hoặc dịch vụ mà không cần dùng tiền mặt. Chỉ cần điện thoại hoặc máy tính có kết nối mạng là hoàn tất giao dịch.
Bài viết này giải thích các hình thức thanh toán trực tuyến phổ biến tại Việt Nam. Bạn sẽ thấy bảng so sánh từng phương thức và hướng dẫn tích hợp vào website ở dưới nhé.
Minh họa quy trình thanh toán trực tuyến: khách quét mã QR trên app ngân hàng, website tự xác nhận
Thanh toán trực tuyến hoạt động như thế nào?
Khi bạn mua hàng trên một website, quy trình thanh toán trực tuyến diễn ra qua 4 bước:
Bước 1: Khách hàng chọn sản phẩm, vào trang thanh toán. Website hiển thị các phương thức: quét QR, chuyển khoản, thẻ Visa/Mastercard.
Bước 2: Khách thực hiện thanh toán. Ví dụ quét mã QR bằng app ngân hàng.
Bước 3: Hệ thống cổng thanh toán nhận thông tin giao dịch từ ngân hàng, đối chiếu với đơn hàng.
Bước 4: Xác nhận giao dịch thành công, website cập nhật trạng thái đơn hàng tự động. Toàn bộ quá trình chỉ mất vài giây.
Trước khi có hệ thống thanh toán trực tuyến tự động, kế toán của người bán hàng phải ngồi xem internet banking, kiểm tra từng khoản tiền vào rồi xác nhận thủ công cho khách. Sai sót xảy ra thường xuyên, nhất là lúc đông đơn.
Các hình thức thanh toán trực tuyến phổ biến tại Việt Nam
Thị trường Việt Nam hiện có 5 hình thức chính. Mỗi hình thức phù hợp với một nhóm đối tượng và mô hình kinh doanh khác nhau.
1) Chuyển khoản ngân hàng qua mã QR (VietQR)
Đây là hình thức phát triển nhanh nhất tại Việt Nam trong 2 năm gần đây. Khách mở app ngân hàng, quét mã QR do người bán tạo sẵn. Thông tin chuyển khoản được điền tự động: ngân hàng, số tài khoản, số tiền, nội dung. Khách chỉ cần bấm xác nhận.
VietQR là chuẩn QR chung do NAPAS phát triển, được hầu hết ngân hàng tại Việt Nam hỗ trợ. Ưu điểm lớn nhất: tiền về tài khoản người bán ngay lập tức, phí rất thấp hoặc miễn phí.
2) Thẻ tín dụng và thẻ ghi nợ quốc tế
Thanh toán bằng thẻ Visa, Mastercard, JCB phổ biến cho giao dịch quốc tế. Khách nhập số thẻ, ngày hết hạn, mã CVV trên trang thanh toán. Ngân hàng xác thực qua mã OTP hoặc sinh trắc học.
Phương thức này phù hợp khi bạn có khách nước ngoài hoặc bán dịch vụ số (SaaS, khóa học online). Phí giao dịch từ 2% đến 3.5%.
3) Ví điện tử
MoMo, ZaloPay, ViettelMoney là các ví điện tử phổ biến. Khách nạp tiền sẵn trong ví hoặc liên kết tài khoản ngân hàng. Khi thanh toán chỉ cần vài thao tác trên app.
Ví điện tử mạnh ở mảng bán lẻ B2C, nhất là đơn hàng giá trị nhỏ. Phí cho merchant thường từ 1% đến 1.5%.
4) Cổng thanh toán trung gian
Các cổng như VNPay, OnePay, Bảo Kim, 9Pay đóng vai trò trung gian giữa người mua, người bán và ngân hàng. Cổng xử lý giao dịch, sau đó chuyển tiền về tài khoản của người bán (merchant). Thời gian chờ từ T+1 đến T+7 (nghĩa là 1 đến 7 ngày làm việc).
Ưu điểm: hỗ trợ nhiều phương thức cùng lúc (thẻ, QR, ví, chuyển khoản). Nhược điểm: phí theo phần trăm (1% đến 3%), tiền không về ngay, thủ tục đăng ký phức tạp và tốn thời gian.
Thanh toán trực tuyến qua Open Banking API
Đây là mô hình mới, áp dụng công nghệ Open Banking. Khi khách thanh toán, tiền chuyển thẳng từ tài khoản khách sang tài khoản người bán. Không qua trung gian nào. Hệ thống API ngân hàng tự động xác nhận giao dịch realtime. SePay là đơn vị tiên phong trong triển khai thanh toán với Open Banking.
Phí thấp nhất (cố định vài trăm đồng/giao dịch thay vì tính phần trăm). Tiền về tức thì. Phù hợp cho doanh nghiệp có số lượng giao dịch lớn.
So sánh các hình thức thanh toán trực tuyến
Bảng dưới đây so sánh 5 phương thức từ góc nhìn doanh nghiệp, dựa trên phí, tốc độ nhận tiền và mức độ dễ tích hợp.
Infographic so sánh 5 phương thức thanh toán trực tuyến phổ biến
| Phương thức | Phí giao dịch | Tốc độ nhận tiền | Đối tượng phù hợp |
|---|---|---|---|
| QR chuyển khoản (VietQR) qua Open Banking | 200đ – 500đ/giao dịch | Tức thì | Mọi doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh |
| Thẻ quốc tế (Visa, Mastercard) | 2% – 3.5% | T+1 đến T+3 | Doanh nghiệp có khách quốc tế, bán dịch vụ số |
| Ví điện tử (MoMo, ZaloPay) | 1% – 1.5% | T+1 đến T+3 | Bán lẻ B2C, đơn hàng giá trị nhỏ |
| Cổng thanh toán trung gian (VNPay, OnePay) | 1% – 3% | T+1 đến T+7 | Doanh nghiệp cần nhiều phương thức |
| QR VietQRPay (cổng NAPAS) | 0.3% | Tức thì | Doanh nghiệp muốn phí thấp, nhận tiền nhanh |
Ví dụ đơn hàng 1 triệu đồng: phí qua cổng trung gian (1.5%) là 15,000đ, phí qua QR chuyển khoản chỉ 200đ đến 500đ. Chênh lệch tích lũy nhanh khi xử lý hàng trăm giao dịch mỗi tháng.
Ưu điểm và rủi ro cần biết
Ưu điểm cho doanh nghiệp
Thanh toán trực tuyến giúp doanh nghiệp nhận tiền nhanh, giảm sai sót. Đơn hàng xác nhận tự động, khách không phải chờ. Mọi giao dịch được ghi nhận trong hệ thống, quản lý dòng tiền dễ hơn. Đây cũng là xu hướng chung của thanh toán điện tử tại Việt Nam.
Với khách hàng, họ có nhiều lựa chọn thanh toán. Giao dịch nhanh, không cần mang tiền mặt. Lịch sử giao dịch được lưu trên app ngân hàng, tiện tra cứu sau này.
Rủi ro cần lưu ý
Rủi ro phổ biến nhất là lừa đảo qua website giả mạo. Khách nhập thông tin thẻ vào trang giả sẽ bị đánh cắp dữ liệu. Doanh nghiệp cần có chứng chỉ SSL và dùng cổng thanh toán uy tín.
Lỗi hệ thống cũng là rủi ro. Tài khoản khách bị trừ tiền nhưng bên bán chưa nhận được. Các cổng thanh toán có cơ chế đối soát cho trường hợp này. Doanh nghiệp nên chọn đơn vị có hỗ trợ kỹ thuật nhanh.
Doanh nghiệp tích hợp thanh toán trực tuyến như thế nào?
Nếu bạn đang kinh doanh online và muốn website tự động nhận thanh toán, có 3 cách phổ biến:
Cách 1: Dùng plugin cho nền tảng có sẵn
Nếu bạn dùng WooCommerce (WordPress), Shopify, Haravan, Sapo thì cài plugin cổng thanh toán là nhanh nhất. Không cần viết code. Cấu hình vài bước là có trang thanh toán QR tự xác nhận.
Cách 2: Tích hợp qua API
Với website tự code hoặc app, bạn cần tích hợp API của cổng thanh toán. Đăng ký tài khoản, lấy API key, gọi API tạo đơn thanh toán, nhận webhook khi khách thanh toán xong. Developer trung bình tích hợp trong 1 đến 3 ngày.
Cách 3: Dùng link/QR thanh toán
Nếu chưa có website, bạn vẫn nhận thanh toán trực tuyến được. Tạo link thanh toán hoặc mã QR cho từng đơn hàng, gửi cho khách qua Zalo, Facebook, email. Khách click link hoặc quét QR là xong. Phù hợp với cá nhân bán hàng online hoặc doanh nghiệp nhỏ.
Nên chọn phương thức nào?
Câu trả lời phụ thuộc vào mô hình kinh doanh:
Bán hàng trong nước, đơn từ vài chục nghìn đến vài triệu đồng? QR chuyển khoản qua Open Banking là tốt nhất. Phí thấp nhất thị trường, tiền về tức thì, đăng ký đơn giản.
Nếu bạn có khách quốc tế hoặc bán subscription: cần thêm thẻ Visa/Mastercard.
Nếu bạn muốn phủ tất cả phương thức trong một trang thanh toán: chọn cổng hỗ trợ đa kênh. Hiện có cổng thanh toán vừa hỗ trợ QR chuyển khoản (Open Banking), vừa hỗ trợ QR VietQRPay (cổng NAPAS), vừa hỗ trợ thẻ quốc tế. Tất cả trong một giao diện, đăng ký một lần, tích hợp một lần.
Nếu bạn chưa biết nên chọn phương thức nào cho phù hợp, liên hệ SePay để được tư vấn miễn phí nhé:
- Hotline: 02873.059.589
- Email: info@sepay.vn
- Facebook: fb.me/sepay.vn
Chúc bạn chọn được phương thức thanh toán trực tuyến phù hợp và tích hợp thành công!
